{"id":72,"date":"2017-07-15T12:25:29","date_gmt":"2017-07-15T12:25:29","guid":{"rendered":"http:\/\/medisoft.nl\/?p=72"},"modified":"2024-02-29T14:39:39","modified_gmt":"2024-02-29T14:39:39","slug":"wat-weten-we-van-bacterien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/medisoft.nl\/?p=72","title":{"rendered":"Wat weten we van bacteri\u00ebn"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"sub-title-primary\"><\/h2> <p><em>Een bacterie is een microscopisch klein, eencellig organisme zonder celkern, een prokaryoot. Het DNA van bacteri\u00ebn bestaat meestal uit een enkel ringvormig chromosoom, vaak vergezeld van \u00e9\u00e9n of meerdere plasmiden, die eveneens genetische informatie bevatten. Bacteri\u00ebn kunnen onderling plasmiden uitwisselen (conjugatie).<\/em><\/p>\n<p><strong>Levensvormen<\/strong><br \/>\nLevensvormen worden traditioneel ingedeeld in twee groepen: de prokaryoten, die de eubacteri\u00ebn, cyanobacteri\u00ebn (blauwalgen of blauwwieren) en archebacteri\u00ebn omvatten, en de eukaryoten. Traditioneel wordt de term bacterie gebruikt voor eubacteria maar soms worden ook de archebacteria ermee aangeduid.<br \/>\nBacteri\u00ebn zijn overal. Veruit de meeste bacteri\u00ebn zijn niet schadelijk voor de gezondheid. Veel bacteri\u00ebn doen bijzonder nuttig werk, bijvoorbeeld in onze darmen. Ook worden ze ingezet in de industrie om bijvoorbeeld bepaalde soorten afval af te breken of om medicijnen te maken. Mycoplasma en fytoplasma zijn bijzondere bacteri\u00ebn zonder celwand.<\/p>\n<p><strong>Morfologie<\/strong><br \/>\nDe grootte van een bacteriecel varieert van 0,0001 tot 0,02 mm, het meest voorkomende gemiddelde is 0,001 mm. Bacteri\u00ebn zijn daarom de kleinste organismen die nog met een lichtmicroscoop waarneembaar zijn. De vorm van de bacteri\u00ebn wordt gebruikt voor de systematische indeling, zonder dat daardoor tegelijk ook relaties in verwantschap worden aangegeven.<br \/>\nOp basis van vorm en ligging kan men al veel bacteri\u00ebn van elkaar onderscheiden. Zo onderscheidt men coccen, die bolvormig zijn, staven, die een grote variatie in lengte, doorsnede en vorm kunnen hebben en spiraalvormige micro-organismen, die een kurkentrekkerstructuur of kommavorm hebben. Het kan ook verschillen hoe de cellen ten opzichte van elkaar liggen, doordat na de deling de cellen vaak op karakteristieke wijze bij elkaar blijven liggen. Zo kunnen coccen los liggen, maar ook in ketens (bv. streptokokken) of in groepjes (druiventros (Gr. stafylos)-vorm bij stafylokokken).<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li><strong>Eubacteri\u00ebn<\/strong> zijn eencelligen, onvertakte bacteri\u00ebn, die de grootste groep vormen en onderverdeeld zijn in:\n<ul>\n<li><strong>coccen<\/strong> (bolvormige bacteri\u00ebn), rond van vorm, bijvoorbeeld Streptococcus, Sarcina.<\/li>\n<li><strong>bacillen (staafvormig), bijvoorbeeld nitraatbacterie, pestbacterie<\/strong><\/li>\n<li><strong>vibrionen<\/strong> (kommabacillen), gebogen staafjes in de vorm van een deel van een spiraal, bijvoorbeeld Vibrio cholerae<\/li>\n<li><strong>spirillen<\/strong> (spiraalbacteri\u00ebn), spiraalvormige gewonden staafjes.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Draadbacteri\u00ebn<\/strong>: verbonden tot draadvormige celgroepen, waarin de afzonderlijke bacteri\u00ebn door een schede worden samengehouden, bijvoorbeeld ijzerbacteri\u00ebn.<\/li>\n<li><strong>Straalzwammen<\/strong>, (Actinomyceten) vormen uit staafvormige onbeweeglijke cellen meestal straalvormige vertakkingen van zeer dunne lange draden.<\/li>\n<li><strong>L-vorm:<\/strong> deze bacteri\u00ebn zijn niet (meer) in staat een deel van de celwand in voldoende mate te synthetiseren en missen hierdoor gedeeltelijk of compleet de celwand, bijvoorbeeld mycoplasma.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Vermenigvuldigen<\/strong><br \/>\nBacteri\u00ebn planten zich voort door celdeling. De bacterie deelt zich in twee cellen zodanig dat de celinhoud van elke nieuwe cel of dochtercel dezelfde is als de moedercel. Er zijn bacteriesoorten die zich onder gunstige omstandigheden elke 20 minuten kunnen delen. Bij de celstofwisseling van bacteri\u00ebn kunnen gifstoffen of toxines ontstaan die soms schadelijk kunnen zijn voor de mens; er treden dan ziektes op zoals cholera, pest, tetanus, etc&#8230;<br \/>\nDe omstandigheden zijn niet altijd ideaal, maar bacteri\u00ebn hebben veel verschillende strategi\u00ebn om te overleven. Bij ongunstige omstandigheden kunnen sommige bacteri\u00ebn endosporen vormen: een inwendig kapsel rond een deel van de celinhoud waarmee ze zelfs na tientallen jaren invriezen of een uur koken toch weten stand te houden. Bij gunstige omstandigheden kiemt uit de endospore een nieuwe bacterie. Veel ziekteverwekkende bacteri\u00ebn kunnen dit niet. Een andere overlevingsstrategie bestaat eruit dat de hele bacterie zich inkapselt, we noemen dit een cyste. Zo kan de bacterie een kritieke periode overbruggen doordat hij zich tijdelijk in een rusttoestand bevindt.<\/p>\n<p><strong>Ziekteverwekkers<\/strong><br \/>\nVele soorten bacteri\u00ebn zijn normaal in of op het menselijk lichaam aanwezig (commensaal); sommige zijn nooit problematisch, sommige zijn zelfs nuttig, andere kunnen bij ernstige verzwakking of onder speciale omstandigheden wel eens tot ziekteverschijnselen aanleiding geven (pathogeen), weer andere doen dat geregeld. Daarnaast zijn er veel bacteri\u00ebn die normaal niet in of op de mens voorkomen en bij contact vaak of altijd tot ziekteverschijnselen leiden. Een groot probleem hiervan is dat bacteri\u00ebn zich vaak ongemerkt kunnen verspreiden via bacillendragers die zelf geen last van de bacteri\u00ebn hebben maar wel de bacterie uitscheidt via ontlasting, urine , bloed en speeksel.<br \/>\nTegen ziekten die door bacteri\u00ebn worden veroorzaakt kunnen meestal antibiotica worden gebruikt.<br \/>\nVoorbeelden van deze bacteri\u00ebn of ziekten zijn:<\/p>\n<ul>\n<li>blauwalg<\/li>\n<li>botulisme<\/li>\n<li>Legionella<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Plantenziekten<\/strong><br \/>\nBacteri\u00ebn kunnen ook plantenziekten veroorzaken. Bestrijding is eigenlijk niet mogelijk omdat antibiotica niet voorhanden zijn. De ziekten zijn vrij besmettelijk. Hygi\u00ebnisch werken is de manier om verspreiding te voorkomen. Voorbeelden zijn:<\/p>\n<ul>\n<li>bacterievuur<\/li>\n<li>watermerkziekte<\/li>\n<li>vetvlekkenziekte (boon)<\/li>\n<li>bacteriekanker (Pseudomonas syringae) van pruim, perzik en kers<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Een bacterie is een microscopisch klein, eencellig organisme zonder celkern, een prokaryoot. Het DNA van bacteri\u00ebn bestaat meestal uit een enkel ringvormig chromosoom, vaak vergezeld van \u00e9\u00e9n of meerdere plasmiden, die eveneens genetische informatie bevatten. Bacteri\u00ebn kunnen onderling plasmiden uitwisselen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":690,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1736,1735],"tags":[183,184,24,185],"class_list":["post-72","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bacterie","category-micro-organismen","tag-bacterien","tag-eencellig","tag-koos-dirkse","tag-organisme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9900,"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions\/9900"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medisoft.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}