Koos Dirkse Artikel,Coronavirus,MERS,SARS Coronavirus (deel 11) – Mijn Visie

Coronavirus (deel 11) – Mijn Visie



De afgelopen jaren heb ik een tiental artikelen geschreven over het coronavirus. Het eerste artikel dateert van 3 februari 2012 en is getiteld: SARS-CoV virus – Severe Acute Respiratory Syndrome. Sinds april dit jaar staat Nederland en andere landen op hun kop over de uitbraak van dit virus. De economie is grotendeels plat gelegd, veel bedrijven gingen failliet, de ziekenhuizen liggen overvol, feesten zijn verboden en onze premie en de minister van VWS geven geregeld hierover een persconferentie.

Het virus slaat met golven van intensiviteit om zich heen. Loopt het aantal getroffenen weer iets terug en lijkt het virus min of meer te zijn overwonnen, dan keert het in volle actie weer terug. De bevolking is meermalen opgeroepen om minimaal anderhalve meter afstand van elkaar te houden, geregeld de handen te wassen/ontsmetten en, waar nodig, mondkapjes te dragen.
Tegen het beleid van de regering op dit gebied wordt steeds meer geageerd. Ik heb ook vraagtekens hierbij. Om er enkele te noemen:

  1. Mondkapjes.
    Ondanks waarschuwingen van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO), heeft Nederland op 10 februari 2020 een vliegtuig vol medische hulpmiddelen naar het Chinese Wuhan gestuurd. Het betrof een humanitaire vlucht, waarvoor het Chinese vliegtuig speciale landingsrechten kreeg van onze regering (Volkskrant 11 april 2020). In de lading bevonden zich tientallen miljoenen mondkapjes. Naast deze mondkapjes, bestond de lading ook uit grote hoeveelheden handschoenen, overalls en andere medische hulpmiddelen.
    Hierdoor was Nederland niet goed voorbereid op de uitbraak van het coronavirus. Een paar dagen eerder waarschuwde de WHO al voor een ‘wereldwijd tekort aan beschermingsmiddelen’. Terugkijkend op de vlucht uitte een betrokken ambtenaar zich met de woorden: “We waanden ons onschendbaar!”
    Toen er vragen werden gesteld aan onze premier over de kwestie ‘mondkapjes’, gaf hij aan, dat deze geen enkele zin hadden. Hij kon echter niet anders antwoorden, want ze waren er niet, omdat ze naar China zijn gegaan.
  2. Verpleeghuizen
    Vanaf de uitbraak van het coronavirus in Nederland veranderde de verpleeghuizen in gesloten inrichtingen. Het bezoek aan bewoners werd steeds meer aan banden gelegd, totdat dit geheel verboden werd. Het virus zou uiterst besmettelijk zijn voor de ouderen. Daarentegen werden de vele verzoeken van de zorgverleners in die huizen om beschermingsmiddelen (mondkapjes, handschoenen, kleding) in de wind geslagen, omdat dit niet nodig zou zijn. Er was hieraan duidelijk een tekort (zie punt 1), maar dat werd er niet bij vermeld. Veel bewoners en zorgverleners raakten besmet.
    De bewoners van de huizen kwijnden weg. Vele honderden mensen zijn overleden, niet alleen aan corona, maar ook aan vereenzaming. Ik heb veel berichten ontvangen van familieleden, die aangaven, dat de bewoners de gehele dag om hun kinderen riepen. Een dochter, die al jaren mantelzorger voor haar moeder is, mocht, na weken, met haar echtgenoot in de tuin van het verpleeghuis voor het raam haar moeder zien. Het raam stond een klein stukje open. Haar moeder zat binnen achter in de zaal op veilige afstand. De dochter zette het raam ietsje verder open om zo met haar moeder te kunnen communiceren.
    Dezelfde dag stonden bij de dochter vier man politie thuis voor de deur, die namens het verpleeghuis een dwangbevel met een gebiedsverbod kwamen overhandigen. Zij en haar man moeten zich nu voor de rechter verantwoorden. De situatie liep dusdanig uit de hand, dat De Telegraaf op mijn aanwijzingen op 28 mei 2020 hieraan een groot artikel wijdde. Om nu te denken dat er iets aan de toestand binnen dat verpleeghuis veranderde, niets is minder waar. Twee weken later kreeg ik een bericht van een dochter, dat haar moeder terminaal was. De kinderen hadden gevraagd om hun moeder extra te mogen bezoeken. Dit werd afgewezen. De moeder is eenzaam gestorven.
    Dit terwijl professionals (artsen, verpleegkundigen en verzorgenden) hadden aangegeven, dat een wandeling buiten met bewoners weinig kwaad kon en alleen maar goed deed. Nee, geen contact en binnen blijven! De aanpak van de crisis heeft veel meer aangericht, dan de crisis zelf!
    Nu zegt de regering, dat bij een eventuele volgende crisis, de regels voor de verpleeghuizen erg versoepeld zullen worden. Makkelijk om dit achteraf te vermelden, terwijl meerdere malen is gewaarschuwd, maar er werd op geen enkele wijze naar professionals geluisterd! De regering ‘gaat over tot de orde van de dag’ en weten niet wat voor enorme schade ze heeft aangericht!
  3. Testen
    Meerdere malen is er bij de regering op aangedrongen om het aantal coronatesten op te voeren. Rutte antwoordde daarop, dat de capaciteit maximaal was ingezet, dus dit niet mogelijk was.
    Een directeur belde mij, die in Nederland onder meer 80 laboratoria tot zijn beschikking had. Hieronder vielen ook alle huisartsenlabs. Meerdere malen heeft hij contact opgenomen met het ministerie van VWS om deze laboratoria in te zetten en de testen tegen kostprijs te leveren. Hij kon direct 30.000 testen per dag laten uitvoeren en het aantal nog opvoeren. Het ministerie wees dit af, omdat ze al ‘voldoende’ capaciteit hadden.
  4. Ziekenhuizen
    Alle ziekenhuizen hebben zich tijdens de crisis uitsluitend gericht op corona. De ‘normale’ patiëntenzorg kwam op een laag pitje te staan. Hierdoor werden veel consulten en operaties uitgesteld. Zoals op 22 augustus jl in Het Parool stond, heeft een omvangrijke groep artsen moeite met de corona-aanpak. Polibezoeken waren niet mogelijk en belafspraken hadden een wachttijd van 5 weken. De begeleiders van mensen bij een slechtnieuwsgesprek moesten buiten blijven. Ook werd zorg gemeden met alle, soms fatale, gevolgen van dien. Terminale patiënten met vaak ondragelijke pijnen bleven thuis. Kankerpatiënten en patiënten met andere zware aandoeningen werden aan hun lot overgelaten met vaak verschrikkelijke resultaten. Tweeduizend artsen en medische professionals ondertekenden een open brief aan de Tweede Kamer om in debat te gaan over de te strenge coronamaatregelen.
    Had men niet in een stad, zoals in Leiden, waar drie grote ziekenhuizen zijn, er minstens één kunnen aanwijzen voor andere patiëntenzorg dan corona?
  5. Onderwijs
    De afgelopen maanden werden scholen gesloten en konden de leerlingen online de lessen volgen. Examens werden vereenvoudigd en eindexamenfeesten werden verboden. Deze vorm van lesgeven is niet optimaal en veel leerlingen zullen hierdoor zeker een achterstand oplopen.
    Inmiddels zijn veel scholen weer geopend en de verantwoordelijke ministers adviseerden om op veilige afstand van het personeel van de school te blijven. Een mondkapje was niet verplicht. Toen aan de minister van VWS werd gevraagd of leerlingen vanaf twaalf jaar, die ook een risicogroep vormen, ook die anderhalve met elkaar moeten handhaven, antwoordde hij, dat het alleen voor de leerkrachten geldt.
  6. Horeca
    Het is een drama voor horeca-ondernemers. Velen zullen de crisis niet doorkomen en failliet gaan, ondanks alle maatregelen die ze hebben getroffen. Er was onlangs een bruiloftsfeest georganiseerd en de gasten probeerden zich zo veel mogelijk op veilige afstand van elkaar te houden. Toen het feest aan de gang was kwamen twee BOA’s (buitengewoon opsporingsambtenaren) het terrein op en het feest werd beëindigd. Niet aanwijzingen geven om een veilige situatie te creëren, maar gelijk verbieden. Hoe verpest je iemands bruiloftsfeest!
  7. Vaccins
    Op dit moment worden wereldwijd vele vaccins ontwikkeld. Johnsons & Johnson (J&J) heeft 500 miljoen dollar van de Amerikaanse regering ontvangen voor ontwikkeling. Het Leidse bedrijf Janssen Biologics, onderdeel van J&J, werkt ook aan het vaccin.
    Alle ogen zijn gericht op een vaccin. Het vaccin zal in het laatste kwartaal van dit jaar beschikbaar komen. Er is zoveel haast bij, dat de farmaceutische industrie, die het ontwikkelt, wordt gevrijwaard voor alle negatieve bijwerkingen. Hierdoor zullen veel mensen zich niet laten vaccineren en zal het virus vrij spel blijven behouden. Een goed werkend vaccin zal mijns inziens nog enkele jaren op zich laten wachten. In Europees verband heeft onze regering alvast honderden miljoenen vaccins besteld bij het Zweeds-Engels farmaceutisch bedrijf AstraZeneca.
  8. Adviseurs
    De adviseurs, die de regering kiest zouden niet mijn keuze zijn. Het kabinet vaart blind op het RIVM en het Outbreak Management Team (OMT), bestaande uit wetenschappers, die zijn opgeleid binnen de beschermende omgeving van een ziekenhuis of laboratorium. Dit team valt onder het RIVM en is een adviesorgaan, dat de minister van VWS en de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb) adviseert bij de bestrijding van een epidemie. Het advies beperkt zich tot de medische invalshoek. De adviezen van het OMT worden vaak blindelings overgenomen door de regering. Ruimte voor professionals uit het veld, die vaak veel ervaring hebben over epidemieën, is er niet. Op de koers, de eenzijdigheid en de transparantie van het OMT is felle kritiek. Een huisarts/tropenarts/arts rampenbestrijding, die in de tropen grote epidemieën heeft bestreden, heeft zijn hulp aangeboden, maar hier was geen behoefte aan.
    Een jurist, afkomstig van het ministerie van Onderwijs werd aangesteld als directeur coronabestrijding en de oud-voorzitter van DSM, die directe familie heeft in de top van de farmaceut, waarbij het vaccin is aangekocht, werd corona gezant.
  9. Quarantaine
    Mensen, die in aanraking zijn geweest met personen, die mogelijk corona hadden of uit ‘besmette’ gebieden of landen kwamen, moesten veertien dagen in quarantaine. Afgelopen week viel hieronder ook Ibiza. De vakantiegangers hebben daar niets gemerkt, geen informatie ontvangen en konden gewoon door de douane, zonder problemen.
    Hoewel tijdens de laatste persconferentie van onze premier en de minister van VWS grote zorgen werden geuit voor een mogelijke tweede uitbraak, kondigden zij aan, dat de maatregelen werden verscherpt, doch de quarantaineperiode ineens verlaagd van 14 dagen naar 10 dagen. Nu valt mij hierbij op, dat in deze situatie de werkgever de eerste 10 dagen altijd moet betalen en voor de volgende periode de verzekeraar moet overgaan tot betaling.

Tegenstijdigheid
Een belangrijk punt tijdens deze crisis is de onzekerheid en de tegenstrijdige berichten. Zoals afgelopen week op één teletekstpagina twee berichten. Het eerste gaf aan, dat het aantal coronapatiënten afneemt, terwijl het tweede bericht meldde, dat de maatregelen zullen worden aangescherpt, omdat het aantal gevallen toeneemt.
Mijn kritische opmerkingen houden niet in, dat ik mij niet bewust ben van het gevaar van corona, in tegendeel. In het slotwoord van mijn artikel van 3 februari 2012 heb ik al gewaarschuwd, dat dit zou kunnen gaan gebeuren.

Waardering
Wat bij mij ook onder ‘tegenstrijdigheid’ valt is de waardering van het zorgpersoneel. Het is bekend, dat de salariëring voor hun zware taak al tien jaar achterloopt. De beleidsvoerders uiten voortdurend hun waardering voor hun zware en vaak gevaarlijke inspanningen. Meerdere malen werd aangegeven om voor deze mensen te applaudisseren. Nu er een Kamerdebat was over de salariëring van de zorgmedewerkers liepen de regeringspartijen de Kamer uit. Hoe minderwaardig kun je zijn als volksvertegenwoordiger. Zelf ruim 12.00 euro per maand ontvangen voor de 26 weken aanwezigheid en dan zo oordelen over een beroepsgroep die, met gevaar voor eigen leven, dag- en nacht mensen lopen te redden!
Het wrange is, dat Nederland in Europees verband wel meebetaalt aan een opwaardering voor het zorgpersoneel in Frankrijk!

Wetenschap
Een belangrijk item is dat er een flinke kloof is ontstaan tussen wetenschap en onze leefwereld (boodschappenlijstjes maken, kinderen naar school brengen, gaan werken, etc). De wetenschap is steeds complexer en abstracter geworden en lijkt niets meer van doen te hebben met onze leefwereld, heeft er in ieder geval weinig raakvlakken meer mee.
Die wetenschap adviseert de overheid, die vervolgens maatregelen en adviezen afkondigt, die onze leefwereld ingrijpend verandert. Wetenschap is onbetwist van groot belang, maar er is geen enkele wetenschap, die een antwoord kan geven op alle vragen. Wetenschap is geen absolute waarheid. Dat mis ik in de communicatie tussen overheid en burger. En natuurlijk leidt dat tot spanningen en frustratie.
Als de communicatie niet ingrijpend verandert, zal de bereidheid tot het volgen van maatregelen en adviezen nog verder dalen en zal het aantal sceptici en ontkenners snel toenemen. Een gevaarlijke situatie.

Conclusie
Het is niet eenvoudig om het land door een crisis te leiden. Er dient heel veel werk verricht te worden en er moet heel veel uitleg worden gegeven. Veel maatregelen, die getroffen moeten worden zijn moeilijk. In deze situatie doe je het eigenlijk nooit goed.
Doch de aanpak laat mijns inziens veel te wensen over. Naast de keuze van adviseurs zijn de maatregelen, waarvan ik hierboven een aantal heb genoemd, dubieus, waarbij eerlijkheid naar de bevolking hoog in het vaandel zou moeten staan. Dit is niet het geval.
Nu hebben wij een premier en een minister van VWS met zeer vlotte babbels, die zelfs nog bananen zouDen kunnen recht praten, maar daar kom je er niet mee. Ik zou daarom voor de premier het woord crisismanager niet willen gebruiken. Meer van toepassing zou hier zijn: situatieverdediger!

Tot slot
Op 7 februari 2012 heb ik mijn eerste artikel over het corona/sars virus gepubliceerd. In het slotwoord had ik toen aangegeven, dat bij een volgende uitbraak het weleens volkomen mis zou kunnen gaan. Een beetje weldenkend beleidsvoerder had dit ook kunnen bedenken en hierop kunnen anticiperen. (Of is weldenkend beleidsvoerder een contradictio in terminis….)
Het slotwoord uit februari 2012:
“Coronavirussen zijn als Zevenblad in je tuin. Roei je dit niet tot de laatste vezel uit, dan komt het in alle hevigheid terug. Het gevaar bij coronavirussen is, dat ze voortdurend muteren. Als men denkt deze uit de wereld te hebben geholpen en er blijven enkele deeltjes achter, steekt het in volle hevigheid de kop weer op, vaak ook nog gemuteerd.
Nu is het meestal zo, dat als de crisis voorbij is, de ontwikkeling van een vaccin op een laag pitje komt te staan of zelfs (tijdelijk) stopgezet. Het gevolg is, dat als dit virus in alle hevigheid de kop weer zal opsteken er zeer veel mensen wereldwijd getroffen zullen worden. Een volgende keer zal dit besmettelijke virus dan ook wel eens zeer hard kunnen toeslaan en mogelijk leiden tot een pandemie, waaraan honderdduizenden mensen kunnen komen te overlijden, omdat er geen vaccin beschikbaar is en er een groot tekort zal zijn aan antivirale (hulp)middelen!“