Zorgstelsel, hoe verbeter je dit?

In haar Zorgplan heeft de Healthy Community Foundation per beroepsgroep aangegeven, waar verbeteringen kunnen worden aangebracht bij de uitvoering van hun taken. Dit plan is ook naar de leden van de Tweede Kamer gestuurd. Buiten enkele passages in de pers is hierop nooit gereageerd.
Enkele punten zijn hieronder opgesomd. Zij kunnen bijdragen aan een efficiënter zorgstelsel.

Het zorgstelsel
Is verwoorden tot een enorme ballon met een heel klein tuitje. Dat tuitje zijn de zorgverleners en de patiënten/burgers. De ballon bestaat uit: de regering, het ambtenarenapparaat, onderzoekscommissies, zorgverzekeraars, administraties, managers, consultants en honderden organisaties, die nutteloos aan het zorgkosteninfuus hangen! De totale zorgkosten bereiken komend jaar de honderd miljard euro, dat door de burger moet worden opgebracht. Omgerekend houdt dit in dat iedere Nederlander gemiddeld € 5.880 per jaar betaalt, dus ook baby’s en AOW’ers! De inning vindt plaats via de belastingen, premie, eigen risico en eigen bijdragen.

De zorgverlener is gedegradeerd tot een marionet, die door de organisaties in de ballon wordt gedirigeerd. En de patient? Kop houden en betalen!

Wat moet er worden veranderd?

  1. Wachtlijsten sterk reduceren
    Deze bij de oorzaken in plaats van hun symptomen aan te pakken. Door gebruik te maken van een straat van onderzoeken op 1 dag voor de patiënt, is er meer mogelijkheid om snel een diagnose vast te stellen. Maar ook de belasting op de patiënt is vele malen minder, de uitslagen zijn snel binnen en er zijn geen verschillende afspraken op meerdere data.
  2. Vooral de eerste lijn wordt ruimte gegeven voor zorgondernemerschap
    Huisartsen, apothekers, logopedisten, fysiotherapeuten, orthopedagogen en psychologen worden gezien als ondernemers. De overheid moet ophouden met de verkapte en soms openlijke concurrentie met vrijgevestigden. Initiatieven als het Centrum voor Jeugd en Gezin en veel eerstelijns projecten worden door de belastingbetaler mogelijk gemaakt en zijn concurrerend met de praktijken van vrijgevestigden; in de eerstelijns zorg worden alleen professionals toegelaten en hun financiering mogelijk gemaakt, indien deze beschikken over licenties/ registraties ter zake.
  3. Opzet Diagnose Behandel Centra, anderhalvelijnszorg
    Een Multidisciplinair Diagnose, Preventie en Behandel Centrum, waar holistische visie en preventie hoog in het vaandel staan. De patient kan hier ondermeer terecht voor totale behandeling voor onder andere COPD, chronische lage-rug en nekklachten, obesitas, burnout, GGZ en (nog) niet erkende aandoeningen, die onder de noemer SOLK (Somatisch Onverklaarde Lichamelijke Klachten) bekend zijn. Ook voor röntgenfoto’s en echo’s zou men in deze centra terecht moeten kunnen.
    De basis van zo’n centrum wordt gevormd door één of meerdere huisartsen (huisartsenpost), aangevuld met andere disciplines uit de eerste lijn. Het motto moet zijn: zie de patiënt als geheel en niet voor één kwaal en zorg voor samenwerking, zowel binnen het centrum, als met de ziekenhuizen, medisch specialisten, gezondheidscentra en de eerstelijnszorg in de omgeving. De centra moeten aanvullend zijn op bestaande organisaties en 24/7 bereikbaar zijn voor de patiënt.
  4. Meer ruimte voor ZZP-ers in de zorg
    Meer maatwerk en kleinschalige zorg ontstaan bijvoorbeeld in door de ZZP-ers zelf opgezette samenwerkingsverbanden. Door samenwerken ontstaan nieuwe netwerken en betere zorg.
  5. Nadruk leggen op preventie, gezondheid en gezond blijven
    Niet wachten tot men ziek wordt. Hierbij is de leefstijlaanpak zeer belangrijk om mensen te helpen gezond te worden én te blijven. Via onderwijs een goed basisplan aan voorlichten en instructie geven. Dit zou in het basisonderwijs moeten zitten.
    Er dient meer aan preventie te worden gedaan. Hierdoor kunnen een hoop klachten in de toekomst worden voorkomen. Denk hierbij aan overgewicht, diabetes2, hoge bloeddruk, antirook programma’s, etc. Dit moet breed worden aangepakt door meer voorlichting te geven over ondermeer voeding, bewegen, alcoholgebruik, roken. Ook de voedingsindustrie moet zijn verantwoordelijkheid nemen. De hoeveelheid zout en suiker, dat in voeding wordt gestopt is nog vele malen te hoog. Start in het onderwijs lessen voedingsleer. Breng de leerlingen bij hoe ze gezond moeten leven. Daarbij is het van essentieel belang, dat mondzorg wordt opgenomen in de basisverzekering. Hierdoor kunnen veel klachten, ziekten en ellende voor de patient worden voorkomen. Deze kosten zullen hierdoor ruimschoots worden terugverdiend.
  6. Verminderde bureaucratie en complexiteit
    Schrappen van overlappende registratiesystemen. Vereenvoudiging van de uniforme basisregistratie met internationale code- en classificatiestelsels en handvatten om die werkwijzen te kunnen kiezen die de bureaucratie afbouwen.
  7. Ruimte creëren voor innovatieve projecten
    Burgers en zorgverleners worden aangemoedigd initiatieven te ontplooien, die vervolgens vastlopen. Diverse zorggroepen als fysiotherapeuten, Dutch YPA, Vereniging Fysiotherapie & Wetenschap en andere die met subsidie veel initiatieven en onderzoeken willen ontplooien. En innovatie zorgt voor kwaliteit.
  8. Een einde maken aan de bureaucratische nachtmerrie van DBC’s (Diagnose Behandel Combinatie)
    Onmiddellijke afschaffing van het DBC-systeem waarin Nederland wereldkampioen is met een kosmisch aantal van 44.000 codes.
    Per 1 januari 2005 is de DBC ingevoerd. DBC staat voor Diagnose Behandel Combinatie. De DBC biedt een totaalpakket voor een behandeling, gekoppeld aan een diagnose. De invoering van deze revolutionaire nieuwe manier van registreren heeft veel voeten in de aarde gehad en is omstreden. De DBC-systematiek leidde al gauw tot een ondoorzichtig geheel aan codes, dat heeft geresulteerd tot de invoering per 1 januari 2012 van DOT (DBC’s op weg naar transparantie). Bovendien is gebleken, dat de DBC-systematiek zeer fraudegevoelig is en de zorgkosten op een enorme manier opdrijven. De coderingen en tarieven binnen de DBC’s zijn bepaald door het management en niet berekend. Het komt geregeld voor, dat een handeling bij de huisarts 9 euro kost, terwijl dezelfde handeling, die aan een DBC is gekoppeld, meer dan 1000 euro moet kosten!
    Met de afschaffing van het DBC systeem moet ook het behandelingsplafond van het ziekenhuis worden afgeschaft. We moeten weer uitgaan van vertrouwen in de poortwachter van de zorg (huisarts), die om geen andere dan een medisch inhoudelijke, dus een kwalitatieve reden, binnen de perceptie van de patiënt een verwijzing zal doen.
    Invoering nieuwe declaratiestructuur op basis van internationaal toegepaste declaratiesystematiek DRG (Diagnosis-Related Groups). Medische specialisten en andere zorgverleners hebben grote bijdragen geleverd om het systeem tot stand te brengen. De tarieven zijn berekend. DRG’s worden in veel landen wereldwijd gebruikt.
  9. Herinrichting verzorgingscentra en verpleeghuizen
    Enige jaren geleden zijn de zorgcentra opgeheven. De patient dient langer thuis behandeld te worden. Voor zeer velen is dit een drama. Vereenzaming, valpartijen, slecht eten, etc zijn dagelijks aan de orde. Hoe prettig zou het zijn om met leeftijdgenoten je laatste levensfase door te brengen en te weten, dat je op ieder moment van de dag geholpen kan worden.
    Verpleeghuizen zijn zwaar verouderd en vaak niet aangepast aan de juiste zorg voor de specifieke patient. Denk hierbij ondermeer aan COPD-patiënten, die veelal op zuurstof zijn aangewezen, die vaak in flessen wordt aangeleverd en gewisseld moeten worden. Dit moet ‘uit de muur’ komen.
  10. Verkleinen macht van de toezichthouders
    De NZA (Nederlandse Zorgautoriteit) heeft nu meer het belang van ministerie en zorgverzekeraar centraal gesteld. De geheimhoudingsplicht wordt nu overtreden als een zorgverlener uit angst voor zijn contract alle informatie vrijgeeft.
  11. Bekostigingssystematiek opsplitsen in diagnose, therapie, medicatie, herstel en begeleiding
    Hierdoor kan er per proces eenvoudig worden gecontroleerd waardoor de kostenstijging in de zorg wordt veroorzaakt en kan hierdoor makkelijker worden bijgestuurd.
  12. Afschaffen eigen risico voor de basiszorg
    De grote winstbedragen bij zorgverzekeraars geven aan dat het eigen risico helemaal niet betaald hoeft te worden, zorgverzekeraars zouden geen winstbelang moet genereren. Heel veel mensen komen hierdoor in financiële nood en kunnen maar amper een basisverzekering betalen. Voor het eigen risico kan men een betalingsregeling treffen, maar hier komt men nooit meer uit. Sterker nog, het oude eigen risico is nog niet afbetaald of het nieuwe dient zich al weer aan. Dit kan anders als er meer banden gelegd wordt aan de zorgverzekeraars. De winst wordt nu gedrukt door het plaatsen van megalomane gebouwen, dure inrichting, tophonoraria voor bestuurders, bonussen, etc. Duidelijk is dat marktwerking hier averechts heeft gewerkt. Een verzekering die geen eigen risico laat betalen zou de andere zorgverzekeraars overstag kunnen helpen.
  13. Hergebruik van zorgdata voor verbetering (best practices) en financieren van zorg
    Door (centraal) verzamelde zorgdata (anoniem) tegen vergoeding ter beschikking te stellen aan de wetenschap en industrie voor wetenschappelijke- en onderzoeksdoeleinden. Op het gebied van de fysiotherapie is hier al een plan voor om deze informatie te delen met een departement binnen het NIVEL voor de wetenschap.
  14. Centrale Inkoop Zorg- en geneesmiddelen
    De kosten van medicijnen/geneesmiddelen maken een groot deel uit van de zorgkosten. Met name de vergrijzing en het beschikbaar komen op de markt van dure nieuwe geneesmiddelen verklaart het grootste deel van de stijging.
    In brede zin wordt er in de zorg vaak niet gekeken naar collectief inkopen en onderhandelen. Immers, het wordt toch wel vergoed, dus bij wie ligt nu de prikkel om te komen tot lagere kosten? Maatschappelijk gezien zijn we er allang van overtuigd dat de zorgkosten niet eindeloos door kunnen stijgen. Tegelijkertijd willen we wel graag alle mogelijke middelen kunnen aanwenden voor genezing. Tijd voor ingrijpende maatregelen.
    Het oprichten van een centrale inkooporganisatie en het gezamenlijk afdwingen van stevige kortingen verdient een serieuze kans! Als alle ziekenhuizen de inkoopgegevens en de leverancierslijsten bij elkaar voegen kunnen er zonder twijfel resultaten worden geboekt.
    Voorbeeld: Als een medicijn in Portugal 35% van de Nederlandse prijs kost, kopen we via Portugal in.
    Helemaal, als er voor producten en leveranciers meerdere mogelijkheden zijn, dan liggen de voordelen voor het oprapen. Een onafhankelijk bureau dat puur op de korting wordt afgerekend, zoals bij de dentale markt, werkt super effectief.
    Bovendien kunnen door centrale facturatie en het overslaan van tussenpersonen nog meer voordelen geboekt worden. Prijsdaling in plaats van prijsstijging moet nu het motto worden.

Tot slot
Beleidsvoerders moeten beginnen om objectief en zonder kokervisie of belangen naar het zorgstelsel te kijken. Ga niet uit van het bestaande systeem om te bekijken waar het een en ander zou kunnen worden aangepast. Dit zijn lapmiddelen, waaraan weer tal van commissies een dik belegde boterham verdienen.
Gaat men echter op de oude voet verder, dan zal binnen 20 jaar de laagst betaalden ruim 40% van hun inkomen aan zorg gaan betalen.